مبانی و مفاهیم تخصصی شبکه برای آزمون‌های مهندسی کامپیوتر: پروتکل HTTP - نکته رسمی

پروتکل HTTP

1. پروتکل انتقال ابرمتن (HTTP) یک پروتکل سطح کاربرد است که برای انتقال داده ها در شبکه جهانی وب طراحی شده است. این پروتکل بر مبنای مدل درخواستپاسخ (RequestResponse) عمل می کند، جایی که یک عامل کاربر (مانند مرورگر وب) درخواستی را به یک سرور ارسال کرده و سرور پاسخی را برمی گرداند.
2. HTTP یک پروتکل بدون حالت (Stateless) است. این بدان معناست که هر درخواست HTTP مستقل از درخواست های قبلی و بعدی تلقی می شود و سرور هیچ اطلاعاتی از وضعیت جلسات قبلی کاربر را حفظ نمی کند. مدیریت حالت معمولاً از طریق مکانیزم های دیگری مانند کوکی ها (Cookies) پیاده سازی می شود.
3. در پروتکل HTTP، روش های درخواست (Request Methods) انواع عملیات مورد انتظار از سرور را مشخص می کنند. متداول ترین روش ها عبارتند از GET (بازیابی داده)، POST (ارسال داده برای ایجاد یا به روزرسانی)، PUT (جایگزینی کامل منبع)، DELETE (حذف منبع)، HEAD (بازیابی هدر های پاسخ بدون بدنه) و OPTIONS (دریافت گزینه های ارتباطی برای منبع).
4. کد های وضعیت HTTP (HTTP Status Codes) نشان دهنده نتیجه پردازش یک درخواست HTTP توسط سرور هستند. این کد ها در دسته های زیر قرار می گیرند: 1xx (اطلاعاتی)، 2xx (موفقیت)، 3xx (تغییر مسیر)، 4xx (خطای سمت کلاینت) و 5xx (خطای سمت سرور). به عنوان مثال، کد 200 OK نشان دهنده موفقیت درخواست است.
5. سربرگ های HTTP (HTTP Headers) اطلاعات اضافی را در مورد درخواست یا پاسخ منتقل می کنند. سربرگ های درخواستی می توانند شامل اطلاعاتی مانند نوع محتوای مورد پذیرش (Accept)، زبان ترجیحی (Accept-Language) و اطلاعات احراز هویت (Authorization) باشند. سربرگ های پاسخی می توانند شامل نوع محتوا (Content-Type)، طول محتوا (Content-Length) و اطلاعات کش (Cache-Control) باشند.
6. HTTP1.1 نسبت به نسخه قبلی خود، HTTP1.0، بهبودهایی را معرفی کرد، از جمله ارتباطات پایدار (Persistent Connections) که امکان ارسال چندین درخواست و پاسخ از طریق یک اتصال TCP واحد را فراهم می کند و بدین ترتیب سربار ایجاد و بستن اتصالات را کاهش می دهد.
7. HTTP2، که در سال 2015 منتشر شد، با هدف بهبود کارایی معرفی گردید. از ویژگی های کلیدی آن می توان به مالتی پلکسینگ (Multiplexing) اشاره کرد که اجازه می دهد چندین جریان داده به طور همز مان روی یک اتصال TCP واحد منتقل شوند، هم چنین فشرده سازی هدر (Header Compression) و اولویت بندی جریان (Stream Prioritization).
8. HTTP3، آخرین نسخه اصلی پروتکل HTTP، از پروتکل QUIC (Quick UDP Internet Connections) به جای TCP استفاده می کند. QUIC با هدف کاهش تاخیر شروع اتصال (Connection Establishment Latency) و حل مشکل 'مسدود شدن سر خط' (Head-of-Line Blocking) در لایه انتقال طراحی شده است.
9. امنیت در پروتکل HTTP از طریق پروتکل HTTPS (HTTP Secure) تضمین می شود. HTTPS در واقع استفاده از HTTP بر روی لایه رمزنگاری TLSSSL است که ارتباط بین کلاینت و سرور را رمزنگاری کرده و از اصالت سرور اطمینان حاصل می کند.
10. HTTP یک پروتکل مبتنی بر متن (Text-based) است، به این معنی که پیام های درخواست و پاسخ آن به صورت قابل خواندن توسط انسان هستند. این ویژگی، اشکال زدایی (Debugging) و تحلیل ترافیک شبکه را تسهیل می کند.